|
Cây vải thiều là một trong những loài cây ăn quả được nhiều người ưa thích, nhưng khí hậu và đất đai phù hợp để trồng được cây vải thiều có chất lượng quả thơm ngon thì không nhiều.
Cây vải (Litchi chinenesis) có nguồn gốc ở miền Nam Trung Quốc và Bắc Việt Nam thuộc họ Bồ Hòn (Sapindaceae), phân bố ở giữa vĩ tuyến 20 đến 30 độ Bắc cũng như Nam đường xích đạo. Nhiều tài liệu cho rằng, vải được thuần hoá đầu tiên Trung Quốc. Tài liệu của Pháp để lại (C. Petelot, 1952) cho thấy, Việt Nam cũng là một trong những nơi được thuần hoá và trồng vải sớm nhất (khoảng 2 nghìn năm) và cách đây 10 thế kỷ dưới thời Bắc thuộc, vải thiều là một trong những “Cống vật cho Hoàng đế Trung Hoa”, nhưng không có vùng tập trung như vùng vải thiều huyện Lục Ngạn ngày nay.
Lục Ngạn nằm trọn trong cánh cung Đông Triều, có khí hậu khô và lạnh ở tháng 12, tháng 1 và tháng 2 hàng năm, trùng khớp với thời kỳ tiền phân hoá mầm hoa và nở hoa của vải. Từ tháng 3 trở đi nhiệt độ và độ ẩm tăng dần thích hợp cho quá trình thụ phấn và sự lớn dần của quả. Địa hình khí hậu “Trời phú” này không phải là nơi nào cũng có, chính vì vậy vải thơm ngon tinh khiết hợp với khẩu vị đối với cả người châu Á và châu Âu. Do đó, Lục Ngạn đã trở thành một trong những nơi xuất xứ của quả vải nhiệt đới ngon nhất “Khai vị, bổ não khoẻ người, có thể chữa được bệnh đường ruột, là thực phẩm quý đối với phụ nữ và người già”.
|